Ejderha: İçinde mi? Dışında mı?
Bazen yaşam bizler için huzur verici bir atmosfer yaratırken, bazen ise savaşın içinde bir yaşam sürdüğümüzü hissederiz. Bu huzur veya amansız savaş içimizde midir? Dışımızda mı?
Ejderha: İçinde mi? Dışında mı?
Bazen yaşam bizler için huzur verici bir atmosfer yaratırken, bazen ise savaşın içinde bir yaşam sürdüğümüzü hissederiz. Bu huzur veya amansız savaş içimizde midir? Dışımızda mı?
Hepimiz yaşamımızın birer şekillendiricisi olarak yaşamın kahramanlarıyız.
Bu söylemler bana Jung perspektifinde mitolog, yazar, profesör ve karşılaştırmalı mitoloji alanının en önemli düşünürlerinden Joseph Campbell’ı hatırlatır.
Joseph Campbell’ın "Kahramanın Sonsuz Yolculuğu" eserinde ortaya koyduğu Monomit (Hero's Journey) kuramı, mitolojilerden modern sinemaya (Star Wars, Yüzüklerin Efendisi, Matrix) kadar insanlık tarihindeki tüm anlatıların temelinde yatan evrensel bir hikâye döngüsüdür.
Joseph Campbell'a göre kahramanın temel görevi sadece canavar öldürmek değil, kendi içsel dönüşümünü tamamlayıp elde ettiği bilgeliği toplumuna geri taşımaktır.
Campbell’ın kuramı büyük oranda Carl Gustav Jung’ın "kolektif bilinçdışı" ve "arketipler" kavramlarına dayanır. Jung psikolojisini alıp bunu dünya mitolojilerine uygulayarak somutlaştırmıştır.
Kahraman ne yapar?
Kahraman; herşeyin tanıdık ama bir o kadar eksik olduğu kendi dünyasında konfor alanında yaşar. Bir süre sonra tatsız bir olay yaşanır. Bu bir yaşam krizidir. Kahramanımız konfor alanını terk etmekten korkar ve kendini yetersiz hissettiği için bu yaşanan olayı görmezden gelir ve çağırıyı reddeder. Sonrasında bir bilge ile tanışır. Ona rehberlik edecek ve yol gösterecek bir kişi.
Bildiği dünyayı bırakıp bilinmeyene doğru bir yolculuk başlar.
Yeni ve yabancı bu dünyada dostlar ve düşmanlar edinir. Öncesinde korku içinde kuralları öğrenir. Korku ile yüzleşeceği tehlikenin kalbine yaklaşır. En büyük korkusu ile karşı karşıyadır “bırakmak istemediği kimliği ve kendisi”. Acılar dünyasında gerçek bir ölüm yaşanır ve yeni bir bilinç doğar. Bu yolculuk sonunda aradığı gerçeği, bilgeliği, gücü yada yaşam şeklini elde eder.
Ödülü alıp sıradan dünyaya dönmek üzere harekete geçer, fakat tehlike henüz bitmemiştir. Elde edilen bilgeliği içselleştirip içselleştirmediğini anlayacağı son bir kriz yaşanır.
Campbell'ın kahramanı "Konfor alanından çıkan, ölümcül sınavlarla yüzleşip eski benliğini öldüren ve kazandığı içsel güçle evine dönüp dünyasını değiştiren" kişidir. Yolculuk fiziksel görünse de özünde psikolojik ve ruhsal bir olgunlaşma sürecidir.
Bir de konuya Carl Gustav Jung gözüyle bakalım.
Jung’a göre kahraman, dış dünyada canavarlarla savaşan bir mitoloji figüründen ziyade, insanın kendi zihinsel derinliklerinde verdiği olgunlaşma mücadelesinin bir simgesidir. Bu mücadelenin temel gayesi; bilinci (Ego'yu) bilinçdışının karanlık, yutucu ve belirsiz gücünden kurtarıp özgürleştirmektir.
Bu içsel serüven şu temel aşamalardan oluşur:
Ejderhayla Kapışmak (Bilinçdışını Dönüştürmek): Ejderha, insanı yutmaya hazır olan o devasa bilinçdışı okyanusunu temsil eder. Kahraman bu canavarla yüzleşip onu yendiğinde, aslında kontrolsüz dürtülerin esiri olmaktan çıkıp bağımsız ve güçlü bir bilinç inşa etmiş olur.
Gölgeyle Barışmak (Kabullenilmeyen Parçalar): Gölge; zihnimizin halı altına süpürdüğü karanlık, zayıf veya reddettiğimiz yönlerimizdir. Kahraman gölgeyi yok etmeye çalışmaz; onu tanır, evcilleştirir ve sahiplenir. Çünkü gerçek güç, kendi karanlığından kaçmakta değil, onu yönetebilmektedir.
Anima ve Animus'u Özgürleştirmek (Kutsal Denge): Mitoslarda ejderhanın elinden kurtarılan prenses ya da prens, kişinin zihnindeki zıt kutuptur (erkekteki dişil enerji olan Anima, kadındaki eril enerji olan Animus). Kahraman bu figürü özgürleştirerek içindeki eril ve dişil dengeleri birleştirir; ruhsal bir "kutsal evlilik" kurar.
"Self"e (Öz'e) Ulaşmak: Yolculuğun nihai amacı, sınırlı olan Ego boyutunu aşıp bütünsel olan "Self" (Kendilik) seviyesine varmaktır. Bu aşama, insanın kendi potansiyelini tam anlamıyla gerçekleştirdiği ve ruhsal bütünlüğünü kazandığı Bireyleşme (Individuation) sürecinin tamamlanmasıdır.
Kahraman; kendi karanlık mağarasına inme cesareti gösteren, oradaki bilinmezlikle yüzleşip onu bir güce dönüştüren ve bu sayede kendi özüne (Self) ulaşan içimizdeki dönüştürücü potansiyeldir.
Sonuç : Kendi yaşamınızın birer kahramanı olarak yolculuğa çıkma cesaretinizi bulacağınız adımlarınız olsun.