Kaç tip diyabet var? İnsulin nedir ne yapar? Diyabet kimlerde görülür?

İnsulin nedir ne yapar?

Ömür boyu süren diyabet konusunda ne kadar çok bilgi sahibi olunursa o kadar sağlıklı bir hayat sürdürmek mümkündür… Bu nedenle diyabet eğitimi, tedavi içinde önemli bir yer tutmaktadır.

Diyabet nedir?
Pankreasdan salgılanan insülin hormonun tamamen ya da kısmen eksikliğine bağlı ortaya çıkan Kan şekeri yüksekliği ile kendini gösteren Kısa ve uzun dönemde ciddi olumsuz sonuçları olan Kronik tahrip edici bir hastalıktır...

İnsulin nedir ne yapar?

İnsülin pankreas organının adacık hücrelerinden salgılanan bir hormondur ve şekerin kandan hücrelere geçmesinde anahtar rol oynar. İnsülin eksikliğinde hücreler kandaki şekeri alamaz ve enerji için kullanamaz. Böylece şeker kanda birikir ve kan şekeri düzeyleri yükselir...

Kaç tip diyabet vardır?

Tip 1 (çocukluk) diyabeti: Pankreastan salınan insülinin eksikliğine veya yokluğuna bağlı gelişir. Genetik olarak Diabete yatkınlığı vardır. Tedavide mutlaka insülin gereklidir. Her yaşta ortaya çıkabileceği gibi en sık 30 yaş öncesi gelişir. Diyabetik semptomlar ani olarak başlar. (Çoğunlukla şeker komasıyla ortaya çıkar) Hastalarda sıklıkla kilo kaybı vardır.

Tip 2 (erişkin) diyabeti: En sık görülen diyabet tipidir. Gelişiminde 3 önemli faktör rol oynar:
- Pankreas  insülin salgısının bozukluğu.
- Salınan insülinin  dokulardaki etkisizliği.
- Karaciğerde glukoz üretiminin artması.

Hastalar genellikle aile öyküsü olan, şişman, 45 yaşın üstündeki  kişilerdir. Çoğu vaka semptomsuzdur, tanı rastlantısal olarak konabilir.

2 diyabet arası farklar: Tip I Diyabet İnsülin hiç yoktur ya da çok azdır. Tedavide insülin şarttır. Aile öyküsü %90 dır. Tip II Diyabet İnsülin kısmen eksik ya da etkisizdir. İnsülin her zaman gerekli değildir.

Gebelik diabeti nedir?

Gebelik süresince ortaya çıkar ve genellikle gebelikden sonra kaybolur. Bu hastalarda ileri yaşlarda diyabet görülme olasılığı yüksekdir.

Diyabet kimlerde görülür?

Diabetes mellitus her yaşta ortaya çıkabilir. Yeni doğanlarda nadir görülür. Tip I diyabet çocukluk çağında daha sık görülür. Tip II diyabet daha çok orta ve ileri yaşlarda ortaya çıkar. Yaş ilerledikce Tip II diyabet görülme sıklığı artar.

Belirtileri neler?
Şeker hastalığının belirtileri; çok susamak, sık idrara çıkmak, yemek yedikten sonra gün içinde çok acıkmak, kilo kaybı yaşamak, yorgunluk şeker hastalığının en bilinen belirtileridir.

Şeker hastasının sık su içmesinin nedeni... Kandaki şeker hücre içine giremez. Bu da kan şekerini yükseltir. Vücut kandaki yüksek şekerin bir kısmını idrar ile atmaya çalışır. Şeker bu yolla atılırken bol miktarda su atılımı da görülür. Susama isteğinin oluşumu bundan kaynaklanır.

Çok yemek yendiği halde kilo kaybı...
Şeker hücre içine girmediğinden beyindeki doyma merkezine açlık uyarısı gönderilir. Yemek yenilse bile açlık hissi devam edebilir. Kandaki şeker hücreler tarafından kullanılamadığı için kişi kilo kaybı ile karşılaşabilir.

Yorgunluk hissi... 
Hücreler kandaki yüksek miktardaki şekeri alamaz ve enerji üretmek için kullanamaz. Vücutta yeterince enerji üretilemediği için şeker hastaları kendilerini yorgun hissedebilirler.

Teşhisi...
Şeker hastalığının kesin teşhisi için kan şekeri ölçümleri gerekir. Açlık kan şekeri 126 mg/dL üzerinde ise Günün herhangi bir saatinde bakılan kan şekeri 200 mg/dL üzerinde ise (2 ölçüm yapılmalıdır)Şeker yükleme testinde ikinci saat değeri 200 mg/dL üzerinde ise.

Prof. Dr. Ziya Mocan
İç Hastalıkları Uzmanı