Bugun...



Yalan söyleyen çocuğa nasıl yaklaşılmalı?

Tarih: 08-07-2017 14:52:29 + -


Şaşırtıcı ama gerçek olan bir şey varsa bebekler ve çocuklar yalan söyler. Evet, hem de bu konuda o kadar başarılıdırlar ki hiç tereddütsüz inanırsınız…


Yalan söyleyen çocuğa nasıl yaklaşılmalı?

Örneğin bir bebek, ağlama numarası yaparak sizin dikkatinizi kolaylıkla çekebilir ve bir anda ilgi odağı olmayı başarabilir. Küçük bir çocuk ise anlattığı hikayeler konusunda o kadar inandırıcıdır ki sizi bu konuda büyüleyebilir. Çocukların söylediği masum yalanlardan gerçek anlamda söylenen yalanlara kadar uzanan ‘çocuklarda yalan söyleme’ konusunu Nöroloji Uzmanı Dr. Mehmet Yavuz sizler için anlattı…

Yalan söylemek…

Yalan söylemek bir hatayı gizlemek amacıyla gerçeğe uygun olmayan bir girişimde bulunmaktır. Bu girişim sözle olabildiği gibi jest, yazı ve susmayla da olabilir. Sosyal bir davranış olan yalanın amacı başkalarını yanıltmaktır.

Söz konusu çocuklar olduğunda ise yalan ve gerçek kavramını ayırt etmek için zaman gerekir. Yani çocuklar belli bir döneme kadar gerçek ve yalan arasındaki farkı ayırt edemez ve yanıltma amacı güderek yalan söylemezler. Gerçek ile hayali ayırt edememe, soyut kavramları algılayamama gibi nedenlerle doğru olmayan şeyleri söyleyen çocuklar genellikle bunu oyun esnasında yaparlar. Bu dönem genellikle 3- 7 yaş aralığını kapsar.

‘Çocuklarda yalan söyleme’ bir davranış bozukluğu değildir!

Çocukların gelişim çağı içinde gerçeklik duygusunun tam olarak oturması zaman alır. Bu dönemde çocuklar anlattıkları çoğu olayı zengin hayal güçlerinin etkisiyle abartır ve biraz da yalan ise süslerler. Ancak buradaki asıl mesele karşısındaki kandırma amacının olmamasıdır. Yani bu durumu bir davranış bozukluğu olarak nitelendirmek yapılması gereken en son şeydir.

Çocuklarda yalan söyleme durumunu bir davranış bozukluğu olarak nitelendirmeden önce çocuğun hangi yaş grubunda olduğu ve nasıl bir yalan söylediği tespit edilmelidir. Eğer çocuk soyut kavramları ayırt edemediği 3 – 7 yaş aralığındaysa ve gerçeği çarpıtma maksatlı söylenmemişse bu normal bir durumdur.

Çocuğunuz öyküler uyduruyor ve taklit oyunları yapıyorsa…

Eğer ki çocuğunuz bol bol hikayeler uyduruyor ve taklit oyunları yapıyorsa bilin ki çok geniş bir hayal gücü var demektir. Haliyle bunu engelleyici hiçbir girişimde bulunmamak ve gerçeği söylemesi konusunda baskı yapmamak en doğru tercih olacaktır. Unutmayın, çocukların sınırları olmayan hayal dünyaları vardır. Özellikle de bu yaş dönemlerinde gerçeğe sadık kalmalarını beklemek ve zorlamak hayal dünyalarını sınırlamaktan başka bir şey değildir.

Peki, çocuk yanıltma amacıyla yalan söylüyorsa…

Çocukların davranışlarını yorumlarken mutlaka nedenleriyle birlikte değerlendirmek gerekir. Eğer çocuğunuzun sizi yanıltma amacıyla yalan söylediğini ve oyunun haricinde bir durum olduğunu düşünüyorsanız bunun sebeplerini irdelemek gerekir.

Çocuklarda yalan söyleme nedenleri…

Çocuklarda bir uyum ve davranış bozukluğu olarak görülen yalan söyleme davranışının altında yatan sebepler incelendiğinde;

·         Ebeveynlerin ve çevrenin çocuğa yeterince ilgi göstermemesi çocuklarda yalan söyleme durumunu tetikler. Çünkü çocuk yeterince sevilmediğini ve değerli olmadığını düşünür. Bu sebeple de onaylanma ve değerli olarak algılanma ihtiyacıyla yalan başvururlar.

·         Aile içinde çok fazla yalan söyleniyorsa çocuk da sıklıkla yalana başvurur. Çünkü çocuk için anne-baba bir rol modeldir. Eğer çocuk, anne-babanın yalan söylediğine tanık olursa o da yalan söyleme davranışını öğrenecektir.

·         Çocuklar özlemini duydukları, olmasını istedikleri şeyler için yalan söylerler. Bu durumu şu şekilde örnek verebiliriz. Örneğin anne veya babası ölen bir çocuk okul arkadaşlarına ebeveynlerinin yaşadıklarını ve çok mutlu bir aile olduklarını söyleyebilir.

·         Çocuklar çevrenin hayranlığını kazanmak için de yalana başvurabilir. Örneğin; maddi yetersizlik çeken bir çocuğun yaşadığı ev ve sahip olduğu imkanlar ile ilgili yalan söylemesi gibi.

·         Aşırı ödüllendirilen çocuklar çevreden de aynı tepkileri bekleyeceğinden yalana başvurma eğilimi gösterebilirler.

Yalan söyleyen çocuğa nasıl yaklaşılmalı?

Her ne sebeple olursa olsun eğer çocuğunuz yalana başvuruyorsa bunu çözmenin yolu bağırmak, kızmak, cezalandırmak ve fiziksel şiddet uygulamaktan geçmiyor. Aksine böyle bir yol izlemek çocuğunuzun sadece daha fazla yalan söylemesine neden olacaktır. Bu yüzden ebeveynlerin izlemesi gereken yol haritası aşağıda sıralanan maddeler gibi olmalıdır.

·         Anne-babalar bir rol model olduklarını unutmamalı ve önce kendileri yalan söylememeli,

·         Çocuklar, kesinlikle söylenen yalana ortak edilmemeli. ( yalan ne kadar masum olsa bile)

·         Aileler fazla mükemmeliyetçi olmamalı. Çünkü bu durum çocuk üzerinde baskı yaratacağından yalana teşvik eder.

·         Anne-baba çocuğa aşırı otoriter ve baskıcı bir tutumla yaklaşmamalı.

·         Çocuğun söylediği yalandan ziyade neden yalan söylediğine odaklanmalı.

·         Çocuğun yalan söylediğini tespit ederseniz, onu bu durumla hemen yüzleştirip yorum yapmayın. Unutmayın, sebepler önceliğiniz olmalı.

·         Çocuğa yeterli ilgi ve sevgi gösterilmeli.

·         Çocuk yalana başvurmadığında, dürüst davrandığında onun bu davranışının ailesi tarafından fark edilmesi ve bu davranışı pekiştirilmesine yardımcı olunmalı.

·         Yalan söyleyen çocuğa bu mücadele iyice anlatmalı ve onun iyiliği için böyle davranıldığı konusunda güven verici bir mesaj verilmeli.






Etiketler :

FACEBOOK YORUM
Yorum

DİĞER ÇOCUK SAĞLIĞI Haberleri

ÇOK OKUNAN HABERLER
SON YORUMLANANLAR
  • HABERLER
  • VİDEOLAR
FOTO GALERİ
  • BAŞ DÖNMESİNE YOL AÇAN 10 NEDEN!
    BAŞ DÖNMESİNE YOL AÇAN 10 NEDEN!
  • AKNEYE YOL AÇAN 10 ÖNEMLİ NEDEN
    AKNEYE YOL AÇAN 10 ÖNEMLİ NEDEN
  • KEFİR’İN 8 FAYDASI
    KEFİR’İN 8 FAYDASI
  • İNATÇI ÖKSÜRÜĞÜN 12 ÖNEMLİ NEDENİ
    İNATÇI ÖKSÜRÜĞÜN 12 ÖNEMLİ NEDENİ
  • BEBEĞİNİZİN UYKUYA RAHAT DALMASI İÇİN 5 TAVSİYE
    BEBEĞİNİZİN UYKUYA RAHAT DALMASI İÇİN 5 TAVSİYE
  • UYUŞMA VE HİS KAYIPLARININ 9 SEBEBİ
    UYUŞMA VE HİS KAYIPLARININ 9 SEBEBİ
  1. BAŞ DÖNMESİNE YOL AÇAN 10 NEDEN!
  2. AKNEYE YOL AÇAN 10 ÖNEMLİ NEDEN
  3. KEFİR’İN 8 FAYDASI
  4. İNATÇI ÖKSÜRÜĞÜN 12 ÖNEMLİ NEDENİ
  5. BEBEĞİNİZİN UYKUYA RAHAT DALMASI İÇİN 5 TAVSİYE
  6. UYUŞMA VE HİS KAYIPLARININ 9 SEBEBİ
FOTO GALERİ
VİDEO GALERİ
  • Osman Zeki Öner
    Osman Zeki Öner
  • Osmanlı
    Osmanlı
  • Kubat Ötme Bülbül
    Kubat Ötme Bülbül
  • Neşet Ertaş Evvelim Sen Oldun
    Neşet Ertaş Evvelim Sen Oldun
  • Aytaç Doğan İç Benim İçin
    Aytaç Doğan İç Benim İçin
  • İsmail Tunçbilek Derdin ne
    İsmail Tunçbilek Derdin ne
  1. Osman Zeki Öner
  2. Osmanlı
  3. Kubat Ötme Bülbül
  4. Neşet Ertaş Evvelim Sen Oldun
  5. Aytaç Doğan İç Benim İçin
  6. İsmail Tunçbilek Derdin ne
VİDEO GALERİ
YUKARI